De sterke stijging van de olieprijs en andere commodity’s zal leiden tot een toename van de inflatie. Daar is iedereen het wel over eens, Maar tot hoe hoog? Het model voor de Amerikaanse inflatie wijst op een stijging tot boven de 4%, nu 2,4%. Wat gaan de centrale banken doen om een periode van een gemene stagflatie te voorkomen?
De sterke stijging van de olieprijs en oplopende spanningen in het Midden-Oosten zorgen voor onrust op financiële markten. De prijs van ruwe olie piekte de afgelopen dagen tot ruim boven $100 per vat, wat volgens vermogensbeheerder Nuveen de inflatie in Amerika dit jaar met circa 0,75 procentpunt kan verhogen en de obligatierentes onder druk zet.
och waarschuwt Nuveen beleggers om niet te snel uit de markt te stappen. Historisch gezien herstellen aandelenmarkten vaak relatief snel na geopolitieke schokken en dalen olieprijzen doorgaans weer na de eerste prijspiek. “Belegd blijven in turbulente tijden is historisch gezien vaak een verstandige strategie gebleken,” zegt Saira Malik, chief investment officer van Nuveen.
Met de aanstaande benoeming van Kevin Warsh tot voorzitter van de Federal Reserve verwachten financiële markten geen abrupte koerswijziging van het Amerikaanse monetaire beleid. Volgens Mark Dowding, chief investment officer bij RBC BlueBay Asset Management, zal Warsh vermoedelijk een relatief dovish beleid verdedigen, onder meer door te wijzen op productiviteitswinsten uit AI die de inflatie zouden temperen. Dat verklaart waarom futuresmarkten, net als de afgelopen maanden, blijven uitgaan van twee renteverlagingen dit jaar.
Tegelijkertijd waarschuwt Dowding tegen het beeld dat Warsh een uitgesproken politieke benoeming zou zijn. Vergeleken met andere namen die circuleerden, geldt hij binnen de Fed als gerespecteerd en wordt hij niet gezien als een bedreiging voor de institutionele onafhankelijkheid. Volgens Dowding zijn zorgen over het ondermijnen van de geloofwaardigheid van de centrale bank dan ook overdreven.
Wel verwacht hij dat Warsh zal aansturen op het verkleinen van de Fed-balans en het beperken van onderdelen van het mandaat. Dat zou ruimte kunnen bieden om de beleidsrente te verlagen, maar volgens Dowding is het onwaarschijnlijk dat dit de lange rente structureel omlaag brengt — en daarmee ook weinig oplost voor de betaalbaarheid van hypotheken.
RBC BlueBay blijft daarom neutraal op Amerikaanse staatsobligaties. Pas bij een tienjaarsrente richting de 4,5% ziet Dowding koopkansen, terwijl een daling onder de 4% juist aanleiding kan zijn voor een shortpositie. Zolang de rente binnen die bandbreedte blijft, zoekt het fonds liever kansen buiten de Amerikaanse rentemarkt.
Met de Fed-vergadering van volgende week in het vooruitzicht lijkt de Amerikaanse centrale bank de rente voorlopig ongemoeid te laten. Volgens Tony Rodriguez, Head of Fixed Income Strategy bij Nuveen, is een pauze in het verruimingsbeleid het meest waarschijnlijke scenario, met de eerste renteverlagingen mogelijk in mei of juni.
“De economische fundamentals zijn nog steeds solide, maar we zien duidelijk dat de inflatie verder aan het afkoelen is,” zegt Rodriguez. “Wij verwachten dat de inflatie richting het einde van het jaar daalt van ongeveer 3% naar circa 2,5%. Dat geeft de Fed ruimte om later dit jaar voorzichtig te gaan versoepelen.”
De Amerikaanse economie blijft volgens Nuveen veerkrachtig, met aanhoudende banengroei en een stabiele werkloosheid rond 4,5%. Tegelijkertijd verwacht Rodriguez dat de lange rente hoog blijft. “Door de grote begrotingstekorten en de hoge term premium zien wij de tienjaarsrente eerder rond 4 tot 4,25% blijven.”
Dat maakt het nemen van veel duratierisico op dit moment volgens Nuveen minder aantrekkelijk. “De kansen liggen vooral aan de korte kant van de rentecurve, waar beleggers kunnen profiteren als de Fed later dit jaar begint met verlagen.”
De kapitaalmarktrentes in Japan zijn deze week scherp opgelopen nadat premier Sanae Takaichi vervroegde verkiezingen aankondigde. Volgens Mark Dowding, Chief Investment Officer bij RBC BlueBay Asset Management, is die rentestijging overdreven en biedt zij juist een aantrekkelijke instapkans voor beleggers.
Takaichi schreef verkiezingen uit voor 8 februari om meer begrotingsruimte te creëren. Dat besluit voedde zorgen over de houdbaarheid van de Japanse staatsschuld en zette de rentes onder opwaartse druk. Een veiling van 20-jarige staatsobligaties verliep moeizaam en de rente op 30-jarige leningen tikte kortstondig bijna de 4% aan.
Gezonde basis
“Volgens ons staan de Japanse overheidsfinanciën er niet buitensporig slecht voor. De economie groeit en zelfs met de voorgestelde extra bestedingsruimte zal het verwachte tekort in 2026 waarschijnlijk aanzienlijk lager liggen dan in veel andere landen,” zegt Dowding.
Hoewel Japan kampt met een hoge schuldquote, beschikt het land over grote binnenlandse spaaroverschotten. Daardoor is de netto schuldpositie volgens de CIO “zeer beheersbaar”. Bovendien is er geen sprake van een zogenoemde dubbele crisis (een combinatie van een begrotingstekort én een tekort op de lopende rekening) zoals die vaak voorafgaat aan echte staatsschuldencrises.
Koopkans
“Op basis hiervan vinden wij dat de absolute renteniveaus op langlopende Japanse staatsobligaties nu te hoog zijn,” aldus Dowding. “Vanuit risico-rendementsperspectief is dit een aantrekkelijk moment om een long-positie in te nemen aan het lange eind van de Japanse rentecurve. De steilheid van de curve maakt de carry bovendien interessant.”
Volgens Dowding liggen de huidige rentes inmiddels boven het niveau dat langetermijnbeleggers in Japan verlangen. “Het zou ons dan ook verbazen als partijen als het Government Pension Investment Fund hun allocatie naar binnenlandse obligaties op dit niveau niet zouden uitbreiden.”
Liz Truss-vergelijking overtrokken
In de markt klinkt de vrees dat Takaichi de Japanse evenknie wordt van de Britse oud-premier Liz Truss, in plaats van haar rolmodel Margaret Thatcher. Dowding noemt die vergelijking overdreven. “Wij vinden die parallel onnodig hardvochtig. Zolang beleidsmakers laten zien dat zij verantwoordelijkheid nemen en de markt aan hun zijde houden, is er geen reden voor een ‘JGB-tantrum’, een plotselinge verkoopgolf van Japanse staatsobligaties.”
De oplopende rente is een signaal dat markten gevoelig zijn en daardoor negatief kunn reageren op de financiële gevolgen van oorlogsdreigingen. Iemand zal de kosten moeten betalen.
| De Amerikaanse centrale bank zal de rente deze maand niet verlagen, wat bepaald niet zal helpen de politieke druk te verminderen, stelt Benoit Anne van vermogensbeheerder MFS. De aanvallen op de onafhankelijkheid van de Federal Reserve zijn volgens de obligatiestrateeg een belangrijk risico voor de financiële markten.
De onafhankelijkheid van de Fed staat opnieuw onder druk, en de actie tegen de Fed-voorzitter is een flinke escalatie, aldus Anne. “Wij zien de aanvallen op de Fed-onafhankelijkheid als een belangrijk risico voor de markten dit jaar en het zal op korte termijn zorgen voor een schok in het vertrouwen van beleggers wereldwijd. Wij verwachten dat de dollar zal dalen terwijl de yields op Amerikaanse staatsobligaties zullen stijgen, vooral aan het lange eind van de curve. Risicovolle activa, zoals aandelen, zullen tijdelijk minder in trek zijn.” De problemen rond de Fed maken nog eens duidelijk dat beleggers wereldwijd moeten spreiden. “Het overgrote deel van de marktvolatiliteit in de afgelopen maanden werd door de VS veroorzaakt, dus het is logisch om vanuit risicobeheer te spreiden over regio’s, activaklassen en valuta’s”, stelt Anne. “Vooral opkomende markten lijken die broodnodige spreiding te bieden, zeker gezien de neerwaartse risico’s voor de dollar. Lokale obligaties uit opkomende markten staan weer volop op de radar van beleggers. Wij denken dat lokale schulden uit opkomende markten dit jaar goed zullen presteren, niet alleen ten opzichte van de dollar, maar ook ten opzichte van de euro. Het is volgens Anne zeer onwaarschijnlijk dat de Fed deze maand de rente zal verlagen, omdat de meest recente werkgelegenheidscijfers niet voor paniek bij de centrale bank hebben gezorgd. “De markt heeft daarom een renteverlaging in januari inmiddels uitgesloten. Op dit moment wordt er slechts 45 basispunten aan renteverlagingen ingeprijsd voor het komende jaar, wat neerkomt op minder dan twee verlagingen. |
Naar verwachting komt er geen renteverlaging tijdens de volgende ECB-vergadering op 16 december. Gezien de verrassende groei en de inflatie die dicht bij de doelstelling blijft, is het huidige beleid van de ECB gepast. Dat stelt Michael Krautzberger, CIO Public markets bij Allianz Global Investors. Omdat de inflatie verder kan dalen, is er mogelijk wel ruimte voor een verdere renteverlaging in het eerste halfjaar van 2026.
Centrale bankiers uit de eurozone blijven ‘comfortabel’. In tegenstelling tot hun tegenhangers in de VS, het VK en Japan – die worstelen met een te hoge inflatie – of de Zwitserse Nationale Bank, die te maken heeft met een te lage inflatie, schommelt de Europese inflatie al enkele maanden dicht bij de doelstelling. De groei ligt dicht bij de trend – het bbp van de eurozone groeide in het derde kwartaal met 0,3% op kwartaalbasis. Dat is veel hoger dan de ECB-prognose van september van 0,0% op kwartaalbasis – en de arbeidsmarkt lijkt stabiel, wat suggereert dat de economie dicht bij het potentieel draait.
In deze context verwachten we geen renteverlaging tijdens de volgende ECB-vergadering. Uit de notulen van de vergadering van oktober blijkt dat verschillende beleidsmakers stellen dat kleine afwijkingen van de doelstelling moeten worden genegeerd en dat beleidsmaatregelen moeten worden gereserveerd voor grotere schokken. Zelfs de meest dovish stemmen – zoals Fabio Panetta (Bank of Italy) en François Villeroy (Banque de France)- zeggen de laatste tijd niet meer dat de rente verlaagd moet worden. Aanpassingen worden niet uitgesloten, maar het is onwaarschijnlijk dat de ECB ingaat tegen de marktprijzing dat de volgende stap een verhoging zal zijn in plaats van een verlaging.
Er kan nog steeds ruimte zijn voor een renteverlaging in H1 2026, omdat de inflatie in het eerste kwartaal kan dalen tot ~1,5% als gevolg van energie-effecten. De onderhandelde loonstijging is gedaald tot onder de drempel van 3% die consistent is met de inflatiedoelstelling van 2%, en volgens de ECB-trackers en onze eigen analyse zal dit zo blijven. Meer in het algemeen blijft er een structureel probleem: de economie van de eurozone ligt nog steeds 5% onder de trend van voor de pandemie, wat vragen oproept over de zwakke vraag en de potentiële output gap op de langere termijn.
Dat gezegd hebbende, zijn de vooruitzichten op de korte termijn aan het verbeteren. Schokken uit het verleden, zoals de gascrisis en de verkrapping van de ECB, vervagen en grootschalige infrastructuuruitgaven in Duitsland kunnen de door de EU gefinancierde investeringshausse uitbreiden van de periferie naar de kernlanden. In Europa’s sterkst groeiende economie, Spanje, zijn er duidelijke tekenen dat de inflatie weer aantrekt – hoewel deze zouden moeten worden gecompenseerd door de aanhoudend lage inflatie in Frankrijk. Zonder nieuwe schokken, bijvoorbeeld van het Amerikaanse handelsbeleid of de volatiliteit op de financiële markten, kan het venster voor een nieuwe renteverlaging van de ECB snel sluiten, waardoor de kans op een renteverlaging in 2026 afneemt.
Naar verwachting zal de Bank of Japan tijdens de vergadering deze week de beleidsrente verhogen naar 0,75%. Deze stap is grotendeels ingeprijsd, waardoor de marktreactie vooral zal afhangen van de toelichting en de vooruitzichten voor verdere renteverhogingen. Beleggers zullen met name letten op signalen over het uiteindelijke renteniveau en het tempo van de verkrappingscyclus. Dat meent Greg Hirt, CIO Multi Asset bij Allianz Global Investors.
De BoJ staat voor een lastige afweging. De yen is opnieuw verzwakt, wat het risico op kostengedreven inflatie vergroot, terwijl de centrale bank juist hoopt op een duurzaam herstel van de reële inkomens. Tegelijkertijd zijn de langetermijnrentes sterk opgelopen. Daar staat tegenover dat de economische omstandigheden redelijk gunstig blijven: de groei is positief, het begrotingsbeleid ondersteunt de economie, loonstijgingen komen op gang en de inflatie beweegt richting de doelstelling. In deze context lijkt een renteverhoging met 25 basispunten gerechtvaardigd.
Omdat de renteverhoging al is ingeprijsd, zal de markt vooral reageren op nuances in de toelichting van gouverneur Ueda. Daarbij zijn signalen over de neutrale rente, eventuele zorgen over de zwakke yen en de houding van de BoJ ten opzichte van stijgende langetermijnrendementen van belang. Als de centrale bank de nadruk legt op data-afhankelijkheid en terughoudend blijft over vervolgstappen, kan dit als voorzichtig of dovish worden geïnterpreteerd.
Wat betreft onze positionering blijven wij positief over Japanse aandelen. Het monetaire beleid is nog steeds ondersteunend, de winstontwikkeling is solide en zowel mondiale groei als mogelijke fiscale stimulering bieden steun. Voor de yen hanteren wij een neutrale visie: de munt is ondergewaardeerd, maar één renteverhoging is waarschijnlijk onvoldoende voor een structurele ommekeer. Voor Japanse staatsobligaties blijven wij onderwogen, omdat de renteverhogingscyclus nog niet voltooid lijkt en de risico’s op verdere stijging van de lange rentes overheersen.
[delay hour
De wereldwijde obligatiemarkten zetten hun daling voort doordat handelaren de verwachtingen voor renteverlagingen in 2026 scherp verlaagden en zelfs begonnen te prijzen dat de ECB volgend jaar zou kunnen verhogen.
Het 10-jaars Bund-rente van Duitsland steeg naar 2,9%, het hoogste niveau sinds maart 2025, terwijl het Amerikaanse 10-jaars staatsobligatierendement boven de 4,2% steeg, een hoogste van drie maanden. Japanse staatsobligatierentes bereikten hun hoogste niveau sinds 2007, en de Britse 10-jaars gold-rentes schoten naar 4,6%. In Australië brak het 10-jaars rentepercentage voor het eerst sinds eind 2023 boven de 4,8%.
De Fed zal vandaag naar verwachting de rente verlagen, maar een minder geruststellende vooruitzichten voor inflatie, fiscaal beleid en het bredere monetaire pad heeft de marktzenuwen verergerd. Handelaren verwachten nu vrijwel geen verdere renteverlagingen van de ECB na een reeks havikachtige opmerkingen van beleidsmakers. In het VK en Australië zijn de verwachtingen voor versoepeling ook afgenomen vanwege aanhoudende inflatiezorgen. Elders prijzen de markten deze maand een waarschijnlijke renteverhoging in Japan in.
