Welkom in het tijdperk van financiële repressie

Er zijn enkele manieren om de hoge schuldenlast te verminderen. De beste is die van hoge economische groei. Hoge groei zorgt ervoor dat de overheden meer geld binnenkrijgen (meer inkomenstenbelasting, btw etc.) en minder uitgeven (minder ww-uitkeringen bijvoorbeeld).

Het is een pijnloze manier van de hoge schulden af te komen. Het is helaas ook een zeer onwaarschijnlijk scenario.

Aan de andere extreme is er de mogelijkheid simpelweg je schulden niet terug te betalen. Geen zichzelf respecterende overheid kiest voor die weg, al is het maar omdat leven op de pof inmiddels het economisch model van zeker de Westerse landen is.

Leven op de pof houdt in meer uitgeven dan wat er binnenkomt en dus geld lenen. Je oude schulden niet terugbetalen maakt niet je niet bepaald populair op de markt als je iets later om een lening komt vragen.

Bezuinigen

Tussen die twee extremen zitten twee andere opties. Een daarvan is bezuinigen. Dat is echter politiek gezien zeer impopulair, zéker als het economisch toch al minder gaat. Wat overblijft is financiële repressie, een concept voor het eerst zo genoemd in 1973.

Financiële repressie is een combinatie van maatregelen die een overheid neemt om lenen voor zichzelf goedkoop te maken. Een kenmerk van financiële repressie is dat spaarders minder rente krijgen op hun tegoeden dan de inflatie. Ze gaan erop achteruit.

Omdat dat in koopkrachttermen gebeurt, zien ze dat niet aan hun saldo maar pas achteraf, wanneer ze met hun spaargeld iets willen kopen. Dat blijkt dat ze veel minder ermee kunnen dan eerder gedacht.

Bommenwerper

De spaarrente is al enige tijd 0 procent voor iedereen en voor steeds meer mensen zelfs negatief. Onlangs verlaagden zo goed als alle Nederlandse banken de grens van spaarsaldi waarover ze negatieve rente gaan heffen van 250.000 euro naar 100.000.

Nog voordat de brieven met die mededeling alle klanten bereikt hadden, geven ze aan niet uit te sluiten dat uiteindelijk álle spaarsaldi met negatieve rente te maken krijgen. De reden: het rentebeleid van de Europese Centrale Bank.

Financiële repressie is het beste te vergelijken met de B-2, de Amerikaanse bommenwerper met stealth-technologie, die het vliegtuig onzichtbaar maakt voor radar. B-2 kan daardoor ongezien een oorlogszone in vliegen en zijn bommen afwerpen. De tegenstander ziet wat hem overkomen is pas als het te laat is.

Financiële repressie is de economische variant van de B-2. Wie door de financiële repressie getroffen wordt, merkt pas na afloop wat hem/haar is overkomen. Die economische B-2’s zetten de beleidsmakers wereldwijd in in de strijd tegen de hoge staatsschulden.

Samenspel

Financiële repressie vereist dat de overheden en de centrale banken onder één hoedje spelen. De centrale bank moet immers de rentes laag houden en hogere inflatie nastreven. Dat is precies wat de centrale banken zoals de ECB al enige tijd aan het doen zijn en nog lang zullen blijven doen.

Het is dan handig als de centrale banken niet door onafhankelijke, monetaire economen bestuurd worden maar het liefst door ex-politici. Het helpt ook dat een land met hoge schulden geleid wordt door iemand die ooit een centrale bankier is geweest of in ieder geval de belangrijkste financiële post (minister van Financiën) door zo iemand wordt bemand.

Een voorbeeld: de ECB zou dan door iemand als Christine Lagarde geleid moeten worden, de Amerikaanse minister van Financiën zou bijvoorbeeld voormalig Fed-voorzitter Janet Yellen moeten zijn en een land als, zeg.

Italië zou door bijvoorbeeld Mario Draghi, ex-president van de ECB aangestuurd moeten worden.

Oh, wacht…

Deze column is 21 april jl. gepubliceerd in DFT.nl

Het bericht Welkom in het tijdperk van financiële repressie verscheen eerst op OHV.

Source