De Fed weet het ook niet meer

De Fed denkt dat zij de inflatie kunnen controleren. Fout, zegt Edin Mujagic. Een oude Duitse centrale bankier zei ooit: “Inflatie is net tandpasta, eenmaal uit de tube krijg je dat er niet meer in.”

De Fed is vorig jaar gestart met het tegen het licht houden van de monetaire strategie. Dat was nodig, vond de bank, omdat de economische omgeving ingrijpend is veranderd in de laatste tien tot vijftien jaar.

Tijdens de jaarlijkse retraite voor centrale bankiers in Jackson Hole, in de Amerikaanse staat Wyoming – dit jaar online in verband met het coronavirus – werd de nieuwe strategie van de bank helder.

Deze is meer dan voorheen gebouwd op werkgelegenheid. Hoewel de Fed als wettelijke opdracht heeft streven naar maximale werkgelegenheid en prijsstabiliteit, is in loop der tijd het eerstgenoemde naar de achtergrond verdwenen.

Werk is het belangrijkste

Jerome Powell, voorzitter van de bank, keert die trend nu. In zijn toespraak kwamen de woorden werkloosheid/werkgelegenheid, dan wel de arbeidsmarkt in het algemeen, vaker naar voren dan inflatie.

De Fed zegt, terecht, dat werkgelegenheid zeer belangrijk is voor de gewone Amerikanen en de Amerikaanse economie en dat ze naar maximale werkgelegenheid streven. De andere kant van de werkgelegenheidsmedaille is de werkloosheid.

Volgens de Fed is iets meer dan 4% het natuurlijke werkloosheidsniveau in de VS, waarbij de werkgelegenheid dus maximaal is. Op het moment bedraagt de werkloosheid in de VS ruim 10%.

Rente blijft laag

De bank zei ook dat de oude wetmatigheid, dat wanneer de werkloosheid onder het natuurlijke niveau zakt, dat voor inflatie zorgt omdat lonen sneller stijgen (arbeid is schaars) en vraag naar goederen en diensten het aanbod overtreft, niet meer opgaat.

Dit betekent dat de centrale bank de rente op 0% zal houden en obligaties zal blijven hamsteren net zo lang totdat de werkloosheid is gezakt naar circa 3,5%.

In de wetenschap dat de werkloosheid maar langzaam daalt en gezien het feit dat het verschil tussen de werkloosheid en het gewenste percentage ervan groot is, kunnen we er zeker van zijn dat de Fed de officiële rente niet voor 2024 zal verhogen, zo niet nog langer.

Inflatie meenemen

Dat geldt óók als de inflatie onverhoopt hoger wordt dan wat de Fed wil. Het inflatie-hoofdstuk in het Fed-handboek is namelijk zo geredigeerd om dat mogelijk te maken.

De bank blijft streven naar zo’n 2% geldontwaarding op jaarbasis, maar zal een tijdlang hogere inflatie toestaan als compensatie voor de jaren waarin de geldontwaarding te laag is geweest.

Denk aan mobiele abonnementen van vroeger, waarbij je de niet opgebruikte belminuten mee mocht nemen naar de volgende maand.

Oud en nieuw beleid

Dat is wel erg ver oprekken van de definitie van prijsstabiliteit. Nu verstaan centrale bankiers onder prijsstabiliteit prijsstijgingen van 2%, op zich een linguïstisch vreemde zaak.

Maar als de bank straks van prijsstabiliteit spreekt wanneer de prijzen in een jaar met 4% mogen stijgen omdat de inflatie eerder 0% was, dan verandert die linguïstisch vreemde zaak in linguïstische verlakkerij.

Omdat de economische omgeving is veranderd, moet ook de Fed zich aanpassen, aldus Powell. Wat de Fed met de strategieherijking heeft gedaan, is tijdelijke beleid van de afgelopen tien jaar, vervangen door een structurele rechtvaardiging om het beleid nog heel lang, zo niet eeuwig, te kunnen voortzetten.

Boot missen

De bank gaf zichzelf in feite een alibi voor een beleid, dat als doel heeft de koopkracht van de dollar nog verder uit te hollen.

Dit alles met als doel de Amerikaanse economie sneller te laten groeien en de middenklasse en Amerikanen met lage inkomens te helpen.

De Fed trok de terechte conclusie dat die groepen de boot van stijgende welvaart door de globalisering en technologische vooruitgang grotendeels gemist hebben.

Tekortkomingen

Deze strategie heeft echter twee tekortkoningen en één belangrijk gevaar.

  1. Hoe wil de Fed een en ander voor elkaar krijgen?
    De bank komt niet verder dan “we zullen er alles aan doen.” Dat ze niet specifieker zijn, betekent dat de Fed geen flauw idee heeft hoe de werkloosheid omlaag en de inflatie omhoog te drukken.
  2. De nieuwe strategie bevat nogal wat tegenstrijdigheden.
    Neem de belminuten-achtige aanpak van inflatie. Aankondigen dat de Fed vanaf nu een tijdlang hoge inflatie zal tolereren als compensatie voor de jaren met te lage inflatie, staat haaks op het streven de middenklasse en lage inkomens welvarender te maken. Hogere inflatie raakt namelijk precies die groepen het hardst.
    Daarnaast betekent aanmerkelijk hogere inflatie, ook lagere reële lonen die hele periode. Lagere reële lonen op hun beurt houden minder koopkracht in en minder consumptie. Aangezien consumptie de kurk is waar de Amerikaanse economie op drijft, drukt dat de economische groei eerder omlaag dan omhoog.
    En als de Fed zegt hogere inflatie en tijdlang te gedogen, dan wordt dat uiteindelijk zichtbaar in de langetermijnrentes. Dat zou de economische groei juist afremmen, zo niet tot een langdurige en diepe recessie leiden omdat veel bedrijven en huishoudens hun rentelasten door het dak zouden zien gaan.

Een illusie

Het gevaar van de nieuwe strategie is dat de bank de deur open zet voor structureel hoge inflatie in de toekomst. In het nieuwe handboek zegt de Fed niet alleen “inflatie gaat niet omhoog de komende jaren en dus de rente ook niet.”

Nee, wat de bank zegt, is: “Ook áls de inflatie de komende jaren omhoog gaat en ons streefpercentage overschrijdt, dan gaat de rente niet omhoog.”

Toestaan dat de geldontwaarding naar 3% of meer klimt voor een tijdje, impliceert dat de bank de inflatie kan controleren en sturen. Dat is een illusie.

Eigen leven

Zoals een oude Duitse centrale bankier ooit zei: “Inflatie is net tandpasta, eenmaal uit de tube krijg je dat er niet meer in.”

Als de prijzen sneller stijgen dan voorheen, kan dat effect een eigen leven gaan leiden. Een ander gevaar van de nieuwe Fed-strategie is dat de bank marktwerking verder aan banden wil leggen, getuige de belofte “alles te doen wat nodig is.”

Mijn conclusie is dat de Fed het ook niet meer weet. Dat blijkt omdat ze niet vertellen hoe ze een en ander voor elkaar willen krijgen en uit de tegenstrijdigheden in de strategie.

Dezelfde strategie

Het raamwerk waarbinnen beleggers opereren, is wel structureel veranderd. En het monetaire nieuws uit de VS is relevant voor de eurozone. De ECB volgt doorgaans de FEd met een vertraging.

Dat was met het verlagen van de rente naar 0% en opkopen van obligaties. De ECB is, net als de Fed, ook bezig met het herijken van de monetaire strategie.

Als ik naar het nieuwe handboek van de Fed kijk, dan is de kans groot dat we in de eurozone dezelfde strategie zullen krijgen.

Deze column is 28 augustis jl. gepubliceerd in IEXProfs

Het bericht De Fed weet het ook niet meer verscheen eerst op OHV.

Source

Categorised in: OHV, Research

Zoeken op categorieën met specifieke info..

%d bloggers liken dit: