2020, het jaar waarin een nieuw monetair tijdperk is begonnen

Het jaar dat bijna achter ons is, is in meer dan één opzicht memorabel te noemen. Een van de redenen waarom betreft de wijziging van de trend die op het gebied van monetair beleid eind jaren zeventig begon. Toen, iets meer dan veertig jaar geleden, besloten de centrale banken in de wereld en masse alles in het werk te stellen de jaarlijkse geldontwaarding omlaag te drukken. Inflation targeting werd dat beleid genoemd. Het boegbeeld van die trend werd de Fed-voorzitter Paul Volcker. Twee maanden na zijn aantreden dreigde hij met aftreden als de bank de rente niet verhoogt en de Amerikaanse president niet achter dat beleid gaat staan. Het gerucht dat hij zou aftreden zorgde voor lichte paniek op de markten. Volcker kreeg zijn zin en maakte op zaterdagavond, 6 oktober, bekend dat de rente omhoog gaat. Tot op de dag van vandaag spreken economen van Saturday Night Special of zelfs Saturday Night Massacre. Enkele dagen laten daalden de koersen op Wall Street maar Volcker zette stoïcijns door en bracht de Fed-rente naar 20 procent. Behalve een beurscrash zorgde dat ook voor een recessie maar vriend en vijand is het erover eens dat op die ruïnes vervolgens het fundament werd gebouwd voor de enorme welvaartsgroei sindsdien. Nadat Volcker de torenhoge inflatie brak, stond niet alleen de rest van zijn voorzitterschap maar ook dat van zijn opvolgers in het teken van het verder omlaag drukken en laaghouden van de inflatie.

In de zomer van 2020 besloot de Fed alles in het werk te stellen de jaarlijkse inflatie omhoog te stuwen. De Europese Centrale Bank (ECB) en andere zusterinstellingen in de wereld volgden of gaven aan de Fed te gaan volgen daarin.  Geschrokken door het vooruitzicht van prijsdalingen, heeft onder centrale bankiers post gevat dat er een ruimere marge ingebouwd moet worden. Dat betekent dat het streven naar hogere inflatie niet een tijdelijke onderbreking van de trend is, maar het einde ervan en het begin van een nieuwe monetaire trend en dus een nieuw monetair tijdperk.

Dat is een conclusie die voor een ieder bekend moet worden omdat er een enorme invloed op het dagelijks leven vanuit gaat. Onze pensioenen gedijen bij lage inflatie en het sociale contract met de centrale banken dat die de inflatie laag zullen houden. Enerzijds omdat lage inflatie de koopkracht van de pensioenen niet uitholt en anderzijds omdat inflatie onder de duim houden, relatief hoge rente inhoudt. Inflatie willen aanjagen daarentegen betekent niet alleen zeer lage korte rente maar ook kwantitatieve verruiming, beleid erop gericht rentes van alle looptijden zeer laag te houden. Behalve pensioenfondsen hebben ook de verzekeraars daar moeite mee. Denk daarbij aan levensverzekeringen en andere private pensioeninstrumenten.

Het nieuwe monetaire tijdperk en het daar bijbehorend monetair beleid, betekent ook dat 0 procent spaarrente het nieuwe normaal in het spaarlandschap wordt. Die andere rente waar veel gezinnen mee te maken hebben, de hypotheekrente, kan in zo’n omgeving heel makkelijk behoorlijk oplopen over de looptijd van de hypotheek.

Dat alles vereist aanpassingen van ieder van ons. Sparen voor (klein)kinderen door middel van een spaarrekening biedt met nagenoeg 0 procent rente en inflatie, hoe laag dan ook, de garantie van reëel verlies. Het is de Zilvervlootrekening van vroeger maar dan niet meer vanuit Piet Hein bezien maar de Spanjaarden: je krijgt geen geld, je verliest het.

Voor beleggers is die monetaire trendwijziging ook een zeer belangrijke. Enerzijds omdat een radicaal anders monetair beleid ook andere uitkomsten zal hebben dan voorheen en anderzijds omdat radicaal, zeer onconventioneel beleid per definitie allerlei bekende en onbekende onzekerheden met zich meebrengt. Per definitie omdat we nog nooit zo’n beleid hebben losgelaten op onze complexe economieën en financiële markten.

De verandering van de modus operandi van centrale banken vereist ook aanpassingen van bedrijven. Denk, om maar wat te noemen, aan de optimalisatie van de cashflow en omvang van werkkapitaal. Blijf je als bedrijf die zaken doen zoals je dat altijd hebt gedaan, dan kan het klauwen met geld kosten want die negatieve rente over saldi op de bankrekeningen is ook al iets wat waarschijnlijk een structureel kenmerk in het nieuwe monetaire tijdperk zal worden.

Een jaar geleden, op 8 december 2019, is Volcker overleden. Minder dan een jaar later veranderde de Fed, de instelling waar hij ooit de mondiale kruistocht tegen inflatie begon, van een instelling die inflatie laag wil houden naar eentje die alles op alles zet om de inflatie aan te jagen. De kruistocht is niet alleen definitief voorbij, de voormalige vijand is zelfs een gewenste vriend geworden.

Het bericht 2020, het jaar waarin een nieuw monetair tijdperk is begonnen verscheen eerst op OHV.

Source

Categorised in: OHV, Research